Lijst van islamitische banken in de wereld

Lijst van islamitische banken: een overzicht van instellingen die volledig volgens sharia-principes werken, zonder rente, en van afzonderlijke islamitische dochterondernemingen van conventionele groepen met een eigen vergunning. Simpele islamitische loketten binnen een gewone bank horen er niet bij. Elke vermelding toont het land, de herkomst, het type, een korte omschrijving en de officiële website van de bank.

Wat is een islamitische bank?

Een islamitische bank is een financiële instelling die haar producten opbouwt rond de regels van de sharia, het islamitische recht. Het belangrijkste kenmerk is dat er geen rente (riba) wordt gerekend of betaald. In plaats daarvan werkt de bank met handelsovereenkomsten en partnerschappen waarbij winst en risico worden gedeeld of waarbij een echt goed de basis van de transactie vormt. Ook uitsluitingen spelen een rol: financiering van alcohol, varkensvlees, gokken of wapens is niet toegestaan.

Wie op zoek is naar een bank in deze categorie, begint het best met een betrouwbare lijst van islamitische banken. Zo ziet u in één oogopslag welke instellingen er bestaan, uit welk land ze komen en tot welke groep ze behoren. Dat is nuttig voor particulieren, ondernemers en studenten die willen weten waar sharia-conform sparen, financieren of beleggen mogelijk is.

De belangrijkste contracten

Islamitische banken gebruiken een beperkt aantal vaste contracten. Bij murabaha koopt de bank een goed en verkoopt het met een vooraf afgesproken winstmarge door aan de klant, die in termijnen betaalt. Bij ijara verhuurt de bank een goed, bijvoorbeeld een woning of machine, en blijft eigenaar tot het einde van het contract. Mudaraba en musharaka zijn partnerschappen: bij het eerste brengt de ene partij het kapitaal in en de andere de arbeid, bij het tweede delen beide partijen in het kapitaal, de winst en het verlies. Daarnaast bestaan salam en istisna voor de financiering van goederen die nog geleverd of gebouwd moeten worden.

Het sharia-toezichtscomité

Elke serieuze islamitische bank heeft een sharia-toezichtsraad of sharia-comité. Deze onafhankelijke geleerden beoordelen producten, contracten en reclame voordat ze op de markt komen, en controleren achteraf of de bank zich eraan houdt. Veel banken publiceren de namen van de leden en een jaarlijks verslag van het comité.

Sharia-conforme banken: verschil met een conventionele bank en een islamitisch loket

Bij een conventionele bank is geld een product dat tegen rente wordt uitgeleend. Bij islamitisch bankieren mag geld op zichzelf geen geld voortbrengen: er moet een onderliggende economische activiteit zijn, zoals handel, verhuur of gezamenlijke onderneming. Ook de risicoverdeling verschilt, want de bank deelt vaak mee in het resultaat in plaats van alleen een vaste vergoeding te vragen.

Een islamitisch loket is iets anders. Dat is een afdeling of productlijn binnen een gewone bank die sharia-conforme diensten aanbiedt, terwijl de rest van de instelling gewoon met rente werkt. Zulke loketten staan niet in deze lijst, tenzij de islamitische activiteit in een afzonderlijke juridische entiteit met een eigen vergunning is ondergebracht. Het onderscheid is belangrijk, omdat uw geld bij een loket binnen dezelfde balans kan staan als rentedragende activiteiten.

100% islamitische bank of islamitische dochteronderneming

In de lijst van islamitische banken worden twee typen onderscheiden. Een 100% islamitische bank werkt in haar geheel volgens de sharia, van de eerste dag of na een volledige omschakeling. Een voorbeeld van een omschakeling is Bank AlJazira in Saoedi-Arabië, die in 2007 de overgang van conventioneel naar volledig sharia-conform bankieren voltooide. Een islamitische dochteronderneming is een afzonderlijke bank binnen een groter, vaak conventioneel concern, bijvoorbeeld Maybank Islamic in Maleisië of Emirates Islamic binnen de Emirates NBD-groep.

Voor de klant zit het verschil in de scheiding van middelen. Bij een volledig islamitische bank is er geen vermenging met conventionele activiteiten. Bij een dochteronderneming wordt de scheiding bewaakt door een eigen vergunning, eigen boeken en een eigen sharia-comité. Beide vormen kunnen betrouwbaar zijn, maar het is verstandig om na te gaan hoe die scheiding concreet is geregeld.

Landen met islamitisch bankieren als geheel of deel van het systeem

In sommige landen is het bankwezen geheel of grotendeels op islamitische principes gebaseerd, zoals in Soedan. Elders bestaan twee systemen naast elkaar, zoals in Maleisië, Pakistan, de Golfstaten en Turkije, waar islamitische en conventionele banken onder hetzelfde toezicht werken. In weer andere landen is islamitisch bankieren een jonge sector die door nieuwe wetgeving is mogelijk gemaakt. Marokko noemt zijn islamitische banken bijvoorbeeld participatieve banken en gaf in 2017 de eerste vergunningen af, onder meer aan Bank Al Karam, Bank Al Yousr, Bank Assafa en Umnia Bank.

Ook in landen met een kleine moslimbevolking komen islamitische banken voor. Het Verenigd Koninkrijk telt onder meer AlRayan Bank, Gatehouse Bank en de Bank of London and The Middle East. In Duitsland is KT Bank AG in Frankfurt een dochteronderneming van Kuveyt Türk, en in Bosnië en Herzegovina geldt BBI Banka in Sarajevo als de eerste islamitische bank van Europa. Suriname heeft met Trustbank Amanah de eerste islamitische bank van het land en de regio.

Islamitische banken wereldwijd: overzicht per regio

De Golfregio

De Golfstaten vormen een van de kernregio's van islamitisch bankieren. In Saoedi-Arabië zijn Al Rajhi Bank, Alinma Bank, Bank AlJazira en Bank Albilad actief. De Verenigde Arabische Emiraten tellen onder meer Dubai Islamic Bank, die in 1975 werd opgericht, Abu Dhabi Islamic Bank, Ajman Bank, Sharjah Islamic Bank en Emirates Islamic. In Koeweit werd Kuwait Finance House in 1977 opgericht, naast Boubyan Bank, Kuwait International Bank en Warba Bank. Qatar heeft Qatar Islamic Bank, Qatar International Islamic Bank, Dukhan Bank, Lesha Bank en Al Rayan Bank. Bahrein biedt onder meer Bahrain Islamic Bank, Al Salam Bank en Ithmaar Bank, en Oman telt Bank Nizwa en Alizz Islamic Bank.

Midden-Oosten en Noord-Afrika

In Egypte zijn onder meer Faisal Islamic Bank of Egypt en Al Baraka Bank Egypt actief. Jordanië heeft Jordan Islamic Bank, de eerste islamitische bank van het land, en daarnaast Safwa Islamic Bank en Islamic International Arab Bank. In Irak, Libanon, Syrië, Jemen en de Palestijnse gebieden bestaan eveneens banken die volgens de sharia werken. In Noord-Afrika vindt u Banque Zitouna en Wifak Bank in Tunesië, de participatieve banken in Marokko en Al Baraka Bank Algeria en Al Salam Bank Algeria in Algerije.

Afrika ten zuiden van de Sahara

Ook in Afrika ten zuiden van de Sahara groeit islamitisch bankieren. Nigeria heeft rentevrije banken als Jaiz Bank, Lotus Bank en TAJBank. In Oost-Afrika gaat het onder meer om Gulf African Bank in Kenia, Amana Bank in Tanzania, Hijra Bank en ZamZam Bank in Ethiopië en Salaam African Bank in Djibouti, met een dochter in Oeganda. Zuid-Afrika telt Al Baraka Bank South Africa, en in Somalië zijn onder meer Amal Bank, Premier Bank en Salaam Somali Bank actief.

Zuid- en Zuidoost-Azië

Maleisië heeft een van de grootste concentraties islamitische banken. Bank Islam Malaysia werd in 1983 opgericht als eerste islamitische bank van het land, en veel conventionele groepen hebben er een eigen islamitische bank, zoals CIMB Islamic, Maybank Islamic, Public Islamic Bank en RHB Islamic Bank. In Indonesië is Bank Syariah Indonesia, in 2021 ontstaan uit de fusie van drie staatssharia-banken, de grootste sharia-bank. In Pakistan is Meezan Bank de eerste volwaardige islamitische bank, en Bangladesh heeft sinds 1983 Islami Bank Bangladesh. Verder zijn er Amana Bank in Sri Lanka, Maldives Islamic Bank, Bank Islam Brunei Darussalam en Islamic Bank of Thailand.

Turkije, Centraal-Azië, Europa en Amerika

In Turkije heten islamitische banken participatiebanken. Naast Albaraka Türk, Kuveyt Türk en Türkiye Finans zijn er staatsbanken zoals Ziraat Katılım, Vakıf Katılım en Emlak Katılım, en digitale spelers als Hayat Finans en TOM Bank. In Centraal-Azië staat EcoIslamicBank in Kirgizië in de lijst. Europa en Amerika tellen weinig volledig islamitische banken, namelijk de genoemde instellingen in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Bosnië en Herzegovina, en in Suriname.

Hoe kiest en controleert u een islamitische bank?

Een goede keuze begint met controle. Een lijst van islamitische banken is een startpunt, geen vrijbrief. Loop daarom de volgende punten na voordat u een rekening opent of een financiering aanvraagt:

• Vergunning: controleer bij de toezichthouder van het land dat de bank een geldige bank- of islamitische bankvergunning heeft.
• Sharia-comité: kijk of er een onafhankelijke sharia-toezichtsraad is en of de leden en het jaarverslag openbaar zijn.
• Contracten: vraag welk contract voor uw product wordt gebruikt, zoals murabaha, ijara of mudaraba, en lees de volledige voorwaarden.
• Kosten: vergelijk winstmarges, administratiekosten, boetes bij te late betaling en vervroegde aflossing.
• Depositobescherming: ga na of uw tegoeden onder een depositogarantiestelsel vallen en tot welk bedrag.

Vragen die u de bank kunt stellen

• Is de bank volledig islamitisch of een dochteronderneming van een conventionele groep?
• Hoe wordt het geld gescheiden van rentedragende activiteiten?
• Wat gebeurt er als een klant te laat betaalt, en gaat een eventuele boete naar goede doelen?
• Is het product beschikbaar voor niet-ingezetenen of alleen voor inwoners van het land?

Gangbare producten van islamitisch bankieren

Het aanbod van sharia-conforme banken lijkt op dat van gewone banken, maar met andere contracten eronder. Betaalrekeningen worden vaak zonder rente aangeboden, spaarproducten werken met winstdeling, en woningfinanciering verloopt via huur-koop of via een gezamenlijke eigendom die geleidelijk naar de klant overgaat. Voor bedrijven bestaan handels- en werkkapitaalfinanciering, projectfinanciering en leasing. Sommige banken bieden ook takaful, een islamitische vorm van verzekering op basis van wederzijdse bijdragen, zoals Bank Rakyat in Maleisië. Welke producten werkelijk beschikbaar zijn, verschilt van bank tot bank en van land tot land.

Let erop dat een winstverwachting nooit een garantie is. Bij partnerschapscontracten kan het resultaat lager uitvallen dan verwacht, en een bank kan geen rendement beloven. Deze lijst bevat dan ook geen enkele rendementsbelofte en geeft geen persoonlijk advies.

Fusies en wijzigingen die u moet kennen

De sector verandert voortdurend. Enkele recente wijzigingen uit de gegevens: Bank Syariah Indonesia ontstond in 2021 uit een fusie van drie staatssharia-banken. In Oman werd in juli 2026 een fusievoorstel tussen Alizz Islamic Bank en Bank Nizwa aangekondigd, maar dat is niet voltooid. Dukhan Bank in Qatar was eerder bekend als Barwa Bank, en Lesha Bank als Qatar First Bank. In het Verenigd Koninkrijk is Kuwait Finance House (UK), voorheen Ahli United Bank (UK), in 2024 omgezet naar sharia-conform bankieren, en AlRayan Bank was voorheen Islamic Bank of Britain. Wie een oudere naam tegenkomt, moet dus nagaan of de bank onder een nieuwe naam doorwerkt.

Grenzen van deze lijst

De lijst van islamitische banken in de wereld bevat uitsluitend banken waarvan het bestaan en de officiële website in november 2026 zijn gecontroleerd. Toch blijft ze een momentopname. Banken kunnen sluiten, fuseren, van naam veranderen of hun aanbod beperken, en sommige diensten zijn alleen beschikbaar voor inwoners van het land. Ook een vermelding is geen aanbeveling en geen oordeel over de kwaliteit van de bank of de sharia-conformiteit van een product.

De lijst vervangt daarom nooit de eigen controle. Raadpleeg altijd de bank zelf en haar toezichthouder voordat u een beslissing neemt, en laat u bij grote bedragen adviseren door een onafhankelijke professional die uw situatie kent. Op die manier gebruikt u de lijst van islamitische banken waarvoor ze bedoeld is: als betrouwbaar uitgangspunt om sharia-conforme banken wereldwijd te leren kennen.