Islamitisch vermogensbeheer betekent het geheel van bezittingen van een persoon of gezin, zoals beleggingen, vastgoed, een onderneming en liquide middelen, sharia-conform organiseren, rekening houdend met zakat, de islamitische erfregels en de beperkingen van het recht in het woonland.
Eerst inventariseren, dan beleggingen kiezen
De adviseur brengt eerst in kaart wat er al is: betaalrekeningen, klassieke levensverzekering, een hypotheek met rente, aandelen in een bedrijf. Dit overzicht toont vaak niet-conforme erfenissen uit het verleden die geleidelijk moeten worden afgebouwd in plaats van abrupt met fiscaal verlies te verkopen.
Bestaand vermogen uit rentedragende producten halen
Een spaarcontract met rente kan worden afgekocht en herbelegd in een conform fonds; reeds ontvangen rente wordt doorgaans zonder verwachting van beloning aan goede doelen geschonken. De timing houdt rekening met uitstapkosten en lokale belastingen.
Wat te doen met een lopende hypotheek?
Een rentedragende lening vervroegd aflossen of herfinancieren via Ijara of afnemende Musharaka hoort bij de vaak aanbevolen prioriteiten. Of dat haalbaar is, hangt af van het islamitische bankaanbod in het land, dat in verschillende Europese staten nog ontbreekt of beperkt is.
Werknemerssparen en pensioenregelingen
Regelingen via de werkgever bieden zelden een conforme optie. Als de werkgever een islamitisch fonds aanbiedt, kan de werknemer zijn inleg daarheen sturen; anders staan sommige shariaraden toe het voordeel te behouden en het rentegerelateerde deel te zuiveren.
Bezittingen spreiden over de belangrijkste halal beleggingsklassen
Een conforme spreiding combineert doorgaans gescreende aandelen voor groei, Sukuk voor inkomen, verhuurd vastgoed voor stabiliteit, fysiek goud voor diversificatie en een liquiditeitsbuffer op een renteloze rekening of in een islamitisch geldmarktfonds.
Een voorzichtig profiel zonder klassieke staatsobligaties
Zonder rentedragende obligaties steunt het defensieve deel op staats- of bedrijfs-Sukuk en islamitische geldmarktfondsen. Het aanbod aan Sukuk in euro blijft klein, waardoor Europese beleggers vaak valutarisico op de Amerikaanse dollar lopen.
Vastgoed rechtstreeks of via een fonds aanhouden
Rechtstreeks verhuurd vastgoed past als het zonder rentedragende lening is gekocht en aan toegestane activiteiten wordt verhuurd. Een islamitisch vastgoedfonds spreidt dit risico, maar rekent eigen kosten en beperkt de uitstap soms tot vaste momenten.
Herbalanceren zonder het conforme universum te verlaten
Eenmaal per jaar verkoopt de adviseur beleggingsklassen die boven hun streefgewicht zijn uitgekomen en vult hij de andere aan. Tegelijk controleert hij of elke positie nog conform is, want een bedrijf kan tussen twee herzieningen uit een islamitische index vallen.
Zakat opnemen in de jaarlijkse berekening
Elk jaar stelt de beheerder de zakatgrondslag op: liquide middelen, goud, handelsvoorraad en het zakatplichtige deel van aangehouden aandelen. Voor een aandelenportefeuille bestaan meerdere methoden, afhankelijk van of de belegger langdurig aanhoudt of actief handelt.
Nalaten volgens de islamitische erfdelen
De regels van de fara'id bepalen de delen van de wettelijke erfgenamen, en een testament, of wasiyya, mag slechts een derde van de nalatenschap aan niet-erfgenamen toekennen. In een Europees land moeten deze wensen worden vastgelegd in vormen die het lokale burgerlijk recht erkent.
Hiba en familie-Waqf: twee instrumenten voor vervroegde overdracht
Hiba is een schenking bij leven die geldt zodra het bezit overgaat, zodat een ouder een kind al tijdens zijn leven kan steunen. Een familie-Waqf legt een goed vast waarvan de opbrengst naar nakomelingen gaat; de juridische erkenning verschilt sterk per land.
Een adviseur kiezen en zijn shariatoezicht controleren
Een islamitische privébank heeft een shariacomité en een conformiteitsaudit. Een onafhankelijke adviseur moet de certificaten van de aangeboden fondsen kunnen tonen, zijn beloning uitleggen en vermelden of hij retrocessies van fondsbeheerders ontvangt.
Gespecialiseerde externe bron
De IFSB publiceert prudentiële normen en governanceprincipes, onder meer voor islamitische instellingen voor collectieve belegging, die het kader vormen voor instellingen waaraan vermogen wordt toevertrouwd.