In de islamitische handel is een kredietbrief een betalingsbelofte van een bank aan een buitenlandse verkoper, gesteund door een conform contract, Wakala, Murabaha of Musharaka, dat bepaalt wie eigenaar is van de goederen en hoe de bank voor haar rol wordt vergoed.
Wat een kredietbrief de buitenlandse handel oplevert
Een buitenlandse verkoper kent de koper vaak niet en vreest te leveren zonder betaald te worden; de koper vreest te betalen zonder goederen te ontvangen. De bank komt tussen met een betalingsbelofte tegen conforme documenten, zodat een bankverbintenis persoonlijk vertrouwen vervangt.
Drie structuren, drie manieren om risico te verdelen
Een islamitische bank mag de importeur niet zomaar geld lenen om de leverancier te betalen. Ze kiest daarom een contract: een gewone lastgeving als de importeur betaalt, koop en doorverkoop als de bank financiert, of een partnerschap als beiden de kosten van de goederen delen.
Wakala wanneer de importeur over de middelen beschikt
De importeur stort het volledige bedrag en stelt de bank aan als gemachtigde om de kredietbrief te openen, de documenten te controleren en de verkoper te betalen. De bank ontvangt een vaste lastgevingsvergoeding die losstaat van de duur van enig krediet.
Waarom de vergoeding een echte dienst moet belonen
De AAOIFI-standaard staat de bank toe opening, documentcontrole en notificatie aan te rekenen, omdat het om diensten gaat. Ze verbiedt echter de vergoeding te koppelen aan de periode waarin de bank geld voorschiet, omdat dat neerkomt op rente.
Murabaha wanneer de bank de aankoop financiert
Wil de importeur later betalen, dan koopt de bank zelf de goederen via de kredietbrief bij de buitenlandse verkoper. Na ontvangst van de eigendomsdocumenten verkoopt ze de goederen door aan haar klant met een bekendgemaakte marge, betaalbaar op een vaste datum.
Op welk moment wordt de bank eigenaar?
De doorverkoop is pas geldig nadat de bank de goederen heeft verworven en het risico ervan draagt, meestal wanneer het cognossement op haar naam is geëndosseerd. Tekent de klant de Murabaha vóór die stap, dan verliest de transactie haar conformiteit.
Musharaka om de importtransactie te delen
De importeur brengt een deel van de prijs in en de bank de rest, zodat beiden mede-eigenaar van de lading worden. Bij verkoop van de goederen wordt de winst volgens een afgesproken verhouding verdeeld, een eventueel verlies volgens ieders kapitaalinbreng.
Variant: geleidelijke uitkoop van het bankaandeel
Bij sommige import-Musharaka koopt de klant het aandeel van de bank stap voor stap terug naarmate hij de voorraad verkoopt. Dat past bij distributeurs die hun goederen over meerdere maanden in partijen verkopen in plaats van in één keer.
Aan exportzijde: betaald worden door een islamitische bank
Een exporteur die een kredietbrief van een islamitische bank ontvangt, geniet dezelfde betalingsbelofte als bij een conventionele bank. Hij hoeft alleen conforme documenten voor te leggen; de interne shariastructuur tussen bank en importeur raakt hem niet rechtstreeks.
Export voorfinancieren zonder disconto
In plaats van de ontvangen kredietbrief te verdisconteren, kan de exporteur bij zijn bank een Salam of Istisna'a krijgen om de goederen te produceren, of een Murabaha op grondstoffen. Een vordering verkopen tegen een verlaagde prijs wordt doorgaans nog steeds geweigerd.
Verboden goederen en controle van de onderliggende handel
De bank moet nagaan dat de lading geen alcohol, varkensvlees, illegale wapens of goederen voor een verboden activiteit bevat. Die controle van het voorwerp komt bovenop de gebruikelijke screening op internationale sancties en witwaspraktijken bij elke transactie.
De juiste structuur kiezen voor uw bedrijf
Een bedrijf met beschikbare liquiditeit zal de voorkeur geven aan Wakala, de goedkoopste optie. Een importeur die snel doorverkoopt, kiest Murabaha met een vaste betaaldatum. Wie het commerciële risico wil delen, kiest na overleg met de shariaraad voor Musharaka.
Gespecialiseerde externe bron
De sharia-standaard van AAOIFI over het documentair krediet beschrijft de toegestane onderliggende contracten en het soort vergoedingen dat een bank mag aanrekenen.