Wa'd is een eenzijdige belofte waarmee iemand zich tegenover een ander verbindt tot een toekomstige handeling, zoals het kopen of verkopen van een goed, zonder dat de verkoop op het moment van de toezegging tot stand komt; islamitische financiering gebruikt haar om transacties te beveiligen.
Een belofte die aan het contract voorafgaat
Een wa'd draagt geen eigendom of prijs over; het kondigt alleen aan dat een partij later zal handelen. De beloofde koop, huur of ruil moet op het afgesproken moment worden gesloten via een afzonderlijke akte, met een nieuw aanbod en een nieuwe aanvaarding.
Morele plicht of afdwingbare verbintenis?
De meeste klassieke juristen zagen een belofte als een morele plicht die een rechter niet afdwingt. Een deel van de malikitische school maakt haar afdwingbaar wanneer de begunstigde in vertrouwen erop kosten heeft gemaakt. De hedendaagse islamitische financiering steunt grotendeels op die opvatting.
Werkelijk verlies vergoeden, geen gederfde winst
Trekt de belover zich zonder geldige reden terug, dan moet hij in beginsel het werkelijk geleden verlies dekken, bijvoorbeeld het verschil tussen de aankoopprijs van een goed en de opbrengst bij doorverkoop aan een derde. Verwachte maar niet gerealiseerde winst wordt doorgaans niet vergoed.
Geen vast bedrag verschuldigd bij terugtrekking
Een vooraf vastgesteld bedrag voor het geval de belover afhaakt, zou de belofte tot een bron van winst maken zonder verband met enige schade, wat dicht bij riba komt. Contracten voorzien daarom in een vergoeding op basis van het vastgestelde verlies, soms met waarborgsom gedekt.
Eenzijdige wa'd, parallelle beloften en muwa'ada
Een wa'd bindt slechts één partij. Twee onafhankelijke beloften, elk gekoppeld aan een andere gebeurtenis, worden door veel shariaraden aanvaard. Muwa'ada betekent daarentegen twee wederzijdse en bindende beloften over dezelfde transactie, wat op grotere bezwaren stuit.
Wanneer gekruiste toezeggingen een termijnverkoop worden
Als koper en verkoper zich allebei vast verbinden om later valuta of goud te ruilen tegen een vandaag bepaalde prijs, komt de transactie neer op een termijnverkoop. AAOIFI wijst zo'n bindende muwa'ada af wanneer de ruil onmiddellijke levering van beide kanten vereist.
De terugkooptoezegging van de initiatiefnemer bij sukuk
Bij veel sukuk belooft de initiatiefnemer de activa op de vervaldag of bij wanbetaling terug te kopen van het uitgiftevehikel, waarmee de aflossing aan de houders wordt gefinancierd. Omgekeerd kan het vehikel beloven die activa te verkopen om vervroegde aflossing mogelijk te maken.
Terugkoop tegen nominale waarde: een grens van AAOIFI
Bij ijara-sukuk is terugkoop tegen de uitgifteprijs aanvaard, omdat de verhuurder eigenaar blijft van de verhuurde goederen. Voor musharaka-, mudaraba- of wakala-sukuk verduidelijkte AAOIFI in 2008 dat de beheerder geen terugkoop tegen nominale waarde mag beloven, omdat dat het kapitaal zou garanderen.
De klant die de aankoop bestelt bij murabaha
Voordat de bank een voertuig of goederen koopt, krijgt zij van de klant de belofte het goed over te nemen zodra zij eigenaar is. Die belofte is geen verkoop: tussen aankoop en ondertekening van de murabaha draagt de bank het risico.
Valutarisico afdekken met een belofte
Een bedrijf dat een dollarbetaling verwacht, kan van zijn bank de belofte krijgen hem een andere munt te verkopen tegen vaste koers. Alleen de bank is gebonden, het bedrijf blijft vrij. De ruil gebeurt contant op de dag van uitoefening.
Belofte van overdracht aan het einde van de ijara
Bij een huur die eindigt in eigendom belooft de verhuurder het goed na afloop over te dragen aan de huurder, via een verkoop tegen symbolische prijs of via schenking. Die belofte staat in een apart document, zodat huur en overdracht niet in één contract samenvallen.
Wat u in een toezegging leest voordat u tekent
Vast te stellen is wie belooft, bij welke gebeurtenis, tegen welke prijs en voor hoelang, en hoe de vergoeding wordt berekend. Het verband met de andere contracten moet expliciet zijn. Goedkeuring van de structuur is aan de shariaraad van de instelling.
Gespecialiseerde externe bron
Daar staan de resoluties van de shariaraad van de Maleisische effectentoezichthouder, waarvan sommige over de koop- en verkooptoezeggingen in sukuk gaan.